Wyświetlanie treści

  • Black/White
  • White/Black
  • Yellow/Blue
  • Standardowe

Current Style: Standardowe

Historia miasta Lublińca

Wersja do wydrukuWersja do wydruku

Z KART HISTORII

Według popularnej tradycji, około 1272 roku w miejscu, gdzie dzisiaj wyrasta Lubliniec, książę Władysław I Opolczyk (1246-1281) polecił zbudować kaplicę leśną. Prawdopodobnie to właśnie wokół niej zaczęła tworzyć się osada stanowiąca zaczątek miasta. Swoje udokumentowane źródłowo początki dzieje Lublińca mają w latach 1281-1313, kiedy to za rządów Bolesława I Opolczyka osada otrzymała prawa miejskie. Miasto położone na szlaku prowadzącym z Siewierza do Olesna utrzymywało ożywione stosunki handlowe, pośrednicząc w wymianie handlowej pomiędzy Małopolską a Śląskiem.

Mapa miasta Lublińca z 1852 roku

Z początkiem XV wieku Lubliniec miał zaledwie około 200 mieszkańców. Do szybszego rozwoju miasta przyczyniły się nowe przywileje nadane w 1500 roku przez Jana II Dobrego, księcia opolskiego. Był wśród nich m.in. przywilej wyłącznego warzenia piwa dla okolicznej ludności, prawo urządzania targów tygodniowych i dwóch dorocznych jarmarków bydła. Ponadto książę ofiarował miastu wioskę Steblów i zezwolił na osiedlanie się w niej rzemieślników. Duże znaczenie dla Lublińca miało uzyskanie w 1776 roku, na mocy umowy zawartej z hrabią Antonim von Schlegenberg, lasu wielkości 5203 morgów (około 1300 ha). Leśne tereny dostarczały mieszkańcom drewna, później stały się także doskonałym miejscem wypoczynkowym. Lubliniec zdołał zachować pełne prawa miejskie targów tygodniowych i dwóch dorocznych jarmarków bydła. Ponadto książę ofiarował miastu wioskę Steblów i zezwolił na osiedlanie się w niej rzemieślników. Duże znaczenie dla Lublińca miało uzyskanie w 1776 roku, na mocy umowy zawartej z hrabią Antonim von Schlegenberg, lasu wielkości 5203 morgów (około 1300 ha). Leśne tereny dostarczały mieszkańcom drewna, później stały się także doskonałym miejscem wypoczynkowym. Lubliniec zdołał zachować pełne prawa miejskie w okresie, gdy wiele innych miast śląskich zostało zdegradowanych do rzędu tzw. miasteczek targowych. Wartym podkreślenia są nadto placówki Lublińca, których rodowód sięga początku XIX wieku. W 1812 roku właściciel dóbr lublinieckich Franciszek Grotowski zapisał w testamencie swój majątek na utrzymanie zakładu wychowawczego dla sierot bez względu na ich stan i wyzna-nie. Po śmierci państwa Grotowskich sprzedano dobra lublinieckie hrabiemu Renardowi. Budowa zakładu wychowawczego rozpoczęła się dopiero w 1843 roku, zaś jego uroczyste otwarcie nastąpiło na jesieni 1848 roku. Do początków XX wieku zakład opuściło około 900 wychowanków, z których wielu obrało później zawód nauczycielski. W 1893 roku władze prowincji śląskiej kupiły zamek lubliniecki, w którego miejscu powstał szpital dla ubogiej ludności. W latach 1895-1896 został on przekształcony w istniejący do tej pory szpital lecznictwa psychiatrycznego. Na przestrzeni lat, w konsekwencji przemian o charakterze polityczno-gospodarczo-społecznych, które odegrały znaczenie dla całego Śląska, nastąpił rozwój miasta. Jeszcze w roku 1756 Lubliniec liczył zaledwie 676 mieszkańców, ponad sto lat później, w 1861 roku, było ich już 2369. W następnych dziesięcioleciach głównym motorem rozwoju miasta okazał się rozwój kolei żelaznej, a wraz z nią handlu, rzemiosła i drobnego przemysłu. Lubliniec, jako ważny węzeł komunikacyjny, posiadał połączenie z miastami przemysłowymi Górnego Śląska oraz m.in. z Opolem, Poznaniem, Wrocławiem i Częstochową. Miasto zostało wybrane na siedzibę władz administracyjnych powiatu. W latach międzywojennych wprowadzono kolejne inwestycje: wybudowano rzeźnię miejską i przebudowano lokalną elektrownię. Funkcjonowały tutaj istniejące jeszcze przed I wojną światową: przędzalnia wełny, tartak parowy, mała fabryka maszyn rolniczych i odlewnia żeliwa Piotra Szwarca. W Lublińcu stacjonował 74. Górnośląski Pułk Piechoty zasłużony w walkach wojny obronnej w 1939 roku.

Kamienica Courantów znajduje się tuż przy rynku. Wzniesiona po 1857 roku przez lublinieckiego kupca wyznania mojżeszowego i dziadka urodzonej we Wrocławiu Edyty Stein – Salomona Couranta. W dzieciństwie Edyta Stein, która jako karmelitanka Teresa Benedykta od Krzyża, wybitny filozof i pedagog, ofiara obozu zagłady w Auschwitz, została wyniesiona na ołtarze przez papieża Jana Pawła II, spędzała wakacje w domu krewnych w Lublińcu. W 1988 r. otwarto w kamienicy, należącej obecnie do rodziny Ullmann, pierwszą wystawę poświęconą świętej, którą systematycznie poszerzano. W roku 2002 ze względu na zły stan budynku ekspozycję przeniesiono do Zespołu Szkół im. św. Edyty Stein KSW. Kilka lat temu Lubliniec rozpoczął starania o nadanie miastu patronatu świętej Teresy Benedykty od Krzyża – Edyty Stein. Ukoronowaniem starań było ogłoszenie roku 2008 w Lublińcu Rokiem Edyty Stein oraz uroczystość nadania patronatu 11 października 2008 r. 28 lutego 2009 roku po generalnym remoncie kamienicy Courantów otwarto w jego wnętrzach Muzeum Pro Memoria Edith Stein z nowoczesną, multimedialną ekspozycją i nowoczesnym wystrojem, który ma przekazać ponadczasowe przesłanie Świętej następnym pokoleniom.

Historyczne zdjęcia Lublińca:

RynekKlasztor O. OblatówDworzec kolejowyRynekZamek LublinieckiKościół św.AnnyUrząd MiastaDworzec kolejowyKościół EwangelickiKościół pw. św. MikołajaKoszaryDroga na Tarnowskie Góryul. LompyZamek Lubliniecki
Urząd Miejski w LublińcuKościół pw. św. AnnyMapa miasta Lublińca z 1852 roku